پایان نامه دانشگاهی


آذر 1399
شن یک دو سه چهار پنج جم
 << <   > >>
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          


سایت دانلود متن کامل پایان نامه مقاله تحقیق ارشد -علمی تخصصی دانشگاهی متن کامل در سایت 40y.ir


جستجو


 



 

دانشگاه پیام نور

مرکز پرند

پایان نامه برای دریافت درجه‌ی کارشناسی ارشد

رشته ‌ی جامعه شناسی

عنوان:

بررسی مقایسه‌ای الگوی گذران اوقات فراغت جوانان و والدین آنها

استاد راهنما:

دکتر فرهاد نصرتی نژاد

استاد مشاور:

دکتر مهناز جلیلی




چکیده:
پژوهش حاضر به قصد بررسی مقایسه‌ای الگوی گذران اوقات فراغت جوانان و والدین آنها در سال ۱۳۹۲ انجام شده است. جمعیت نمونه‌ی این پژوهش ۴۰۴ نفر است که در بین ۲۰۲ نفر از جوانان ۲۴-۱۶ سال با والدین آنها در شهر تهران با بهره گرفتن از شیوه‌ی نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شده‌اند. همچنین روش تحقیق در این پژوهش، پیمایش و ابزار اصلی گردآوری اطلاعات در آن، پرسشنامه است. مطالعه‌ی حاضر در قالب چارچوب نظری تحقیق با بهره گرفتن از الگوی فراغت بر مبنای نُه الگوی اصلی؛ رسانه محور، ورزش محور، تفریح محور، سفر محور، بازی محور، آموزش محور، مذهب محور، تعامل محور و هنر محور انجام شده است. نتایج حاکی از آن استکه به طور میانگین میزان اوقات فراغت والدین ۳ ساعت و ۴۹ دقیقه و در بین جوانان ۴ ساعت و ۱۶ دقیقه است پس میزان فراغت در بین جوانان و والدین آنها کمتر از حد متوسط است درحالی‌که میزان فراغت در بین جوانان بیش از والدین است. طبق نتایج بدست آمده بین متغیرهای مدت زمان تماشای تلویزیون، ماهواره، استفاده از اینترنت، رفتن به سینما، رفتن به تئاتر و پرداختن به ورزش، پرداختن به بازی و رفتن به دید وبازدید در بین جوانان و والدین در سطح معناداری کمتر از ۰.۰۱ درصد رابطه وجود دارد. و بین متغیرهای مدت زمان پرداختن به ورزش، سفر و دید و بازدید در بین جوانان و والدین متفاوت است، و نیز بین متغیرهای مدت زمان استفاده از رسانه‌ها در بین جوانان و والدین دارای تفاوت معناداری است. در پایان نتایج بررسی الگوی گذران اوقات فراغت براساس چارچوب نظری تحقیق نشان داده است که بیشترین الگوی فراغتی در بین جوانان و والدین آنها براساس مدت زمان؛ ورزش محور و رسانه محور است درحالی‌که کمترین الگوی فراغتی در بین والدین بازی محور است. نیز قابل ذکر است که در بین رسانه محور، تلویزیون داخلی و در بین ورزش محور، پیاده‌روی با اقبال بیشتری در بین جوانان و والدین آنها مواجه بوده است.
فصل اول: کلیات
۱-۱- مقدمه
در اجتماعات سنتی گذشته، کار و فراغت از یکدیگر تفکیک ناپذیر بودند و چنان با زندگی در هم آمیخته بودند که اعضای آن جوامع اساساً با مسئله‌ای به نام فراغت رو به رو نبوده‌اند. ظهور و پیدایش مفهوم فراغت به شکل علمی و نظام دار را باید در دوره‌ی صنعتی شدن جوامع جستجو کرد (مهدوی و مولایی،۱:۱۳۸۱). زیرا قبل از آن کارِ افراد چه به صورت گروهی و چه انفرادی شکل خلاقی داشت و فرد در حین کار احساس فراغت نیز می‌نمود. به طور مثال بررسی‌های جامعه ‌شناسان نشان داده‌اند که از ۸۷۶۰ ساعت عمر انسان در یک سال ۶۸۳۰ ساعت (۷۸ درصد) آن صرف کار و نیازهای ضروری زندگی ازجمله خوابیدن، غذا خوردن، آمد و رفت، استحمام و غیره می‌شود و ۱۹۳۰ ساعت باقی مانده یعنی حدود ۸۰ شبانه روز (۲۲ درصد) کل وقت انسان یک سال را اوقات فراغت تشکیل می‌دهد، که این رقم در کشور ایران به بیش از ۳ ماه می‌رسد (عصاره،۱۲۰:۱۳۷۳).
دومازیه، در کتاب به سوی یک تمدن اوقات فراغت را چنین تعریف می‌کند، مجموع فعالیت‌هایی که شخص پس از رهایی از تعهدات و تکالیف شغلی، خانوادگی و اجتماعی با میل و اشتیاق به آن‌ها می‌پردازد و هدف آن استراحت، تفریح یا توسعه‌ی دانش خود یا به کمال رساندن شخصیت خود با ظهور استعدادها، خلاقیت‌ها و بالاخره گسترش مشارکت آزادانه اجتماعی است (کار بخش راوری،۲۶۱:۱۳۸۱).
اوقات فراغت فرصت‌هایی است که در آن فرد از هرگونه وظیفه‌ای رهاست و به فعالیت‌هایی می‌پردازد که دلخواه او است. آنگاه که ذهن انسان فراغت می‌یابد، امکان خلاقیت فراهم می‌شود.
ویل دورانت در این باره می‌گوید: ‘تمدن، حاصل اوقات فراغت ملت‌هاست. مردمانی که خور و خواب و شکار و غارت همه‌ی شب و روز آن‌ها را پرکرده بود، هیچ تمدنی نیافریدند. معماری ماندگار، شعر زیبا، ماشین‌ها، کتاب‌ها، ارتباطات، اختراعات، اکتشافات و همه‌ی وسایل رفاهی بشر زاییده اوقات فراغت او هستند’.
اوقات فراغت، از یک سو فرصتی مناسب برای خود یابی، خودسازی، خود شکوفایی، خلوت با خود، راز و نیاز با خالق هستی، بازاندیشی و محاسبه و مراقبه‌ی وجودی، رشد استعدادها، بروز خلاقیت‌ها و نوآوری‌ها و نیز آرامش و خشنودی است و از‌سوی دیگر زمینه‌ساز بسیاری از نابهنجاری‌ها و آسیب‌های فردی و اجتماعی به شمارمی‌آید (آقائی،۲۶۱:۱۳۸۶).
اوقات فراغت را می‌توان مهمترین و دلپذیرترین اوقات بشردانست. این اوقات برای مؤمنان لحظه‌های نیایش با معبود، برای عالمان ساعات توفیق و تفکر و برای هنرمندان زمان ساختن و ابداع است و در عین حال برای عده‌ای این اوقات به جای فراغت، ملال‌آورترین لحظات است (سازمان ملی جوانان،۲۶۲:۱۳۸۱).
در منشور فراغت که در ماه جولای سال ۲۰۰۰ به تصویب هیئت ‌مدیره‌ی جهانی فراغت رسید، چنین آمده است: ‘تأمین فراغت برای کیفیت زندگی همان قدر اهمیت دارد که تأمین سلامت و آموزش’ (روجک،۱۱:۱۳۸۸).
در واقع ازآنجاکه فراغت به عنوان یک پدیده‌ی فرهنگی اجتماعی هم از ساخت اقتصادی اجتماعی جامعه تأثیر می‌گیرد و هم بر آن تأثیر می‌گذارد و از طرفی هم موضوع مشترک میان تمامی اقشار جامعه است.
بنابراین پژوهش مذکور با هدف بهبود امور اجتماعی و خیر و صلاح عمومی و به مصداق این عبارت جامعه شناس فرانسوی امیل دورکیم که می‌گوید:’اگر معتقد بودم جامعه‌شناسی به درد اصلاح نمی‌خورد، زحمت یک روز تجربه آن را بر خود هموار نمی‌کردم’ انجام می‌گیرد تا شاید قدمی در راه چنین مشکلاتی بر داشته شود زیرا تا زمانی که انسان‌ها مشغول کار و فعالیت‌اند به امور دیگری نمی‌پردازند و زمانی که بیکار می‌شوند، به فکر فرو می‌روند که چه کار کنند و وقت آزادشان را چگونه پُر‌کنند.
۲-۱- طرح مسأله
گرچه اوقات فراغت[۱] پدیده‌ای است که با تمدن صنعتی[۲] پیوند دارد، اما افلاطون و ارسطو، دو فیلسوف بزرگ یونان باستان نیز در آثار خود به این موضوع پرداخته‌اند. اوقات فراغت نیز مانند سایر جنبه‌های زندگی بشر، در طول قرون و اعصار ثابت نمانده و تغییرات عظیمی را در روند تاریخی خود شاهد بوده است. اما مهمترین برهه‌ای که تغییر و تحولی بنیادی در اوقات فراغت پدید آورد، انقلاب صنعتی بود. با پدید آمدن انقلاب صنعتی در قرن هجدهم، در مفهوم اوقات فراغت تغییری ماهوی به وجود آمد. اوقات فراغت به عنوان مفهوم جدیدی که محصول جدایی کار از خانه، پیشرفت‌های فناوری و تقسیم کار اجتماعی است این فرصت را مهیا کرد که انسان از اجبارها و محدودیت‌های نظم اجتماعی مدرن رها شود (کیویستو،۸۰:۱۳۸۰).
بنابراین دیدگاه‌ها و تعاریف متفاوتی پیرامون آن شکل گرفته است که اوقات فراغت را از سه بُعد (زمان، فعالیت و حالتی از بودن) مورد تعریف و مطالعه قرار می‌دهند (تورکیلدسن،۳۱:۱۳۸۲).
چون فرد معمولاً می‌تواند در اوقات فراغت همان چیزی را که می‌پسندد انجام دهد، شخصیت نهایی خود را بازیابد و آن را ابراز کند، بنابراین قابلیت‌های فرد غالباً در عرصه‌ی اوقات فراغت جلوه‌گر می‌شود. از طرف دیگر، فعالیت‌های اوقات فراغت از چنان اهمیتی برخوردار است که از آن به مثابه آیینه‌ی فرهنگ جامعه یاد می‌کنند. در نتیجه چگونگی گذران اوقات فراغت افراد یک جامعه به میزان زیادی معرف خصوصیات فرهنگی آن جامعه است. پی‌پر[۳]، اظهار می‌دارد موجودیت و اصالت فرهنگ در هر جامعه‌ای بر مبنای اوقات فراغت افرادی که در آن جامعه زندگی می‌کنند قرار دارد (سلسله مباحث فرهنگ،۲۵:۱۳۸۳).
ژوفر دومازیه[۴]، جامعه‌شناس فرانسوی، معتقد است که حتی در جوامع کشاورزی که دارای کتابت هم بوده‌اند نمی‌توان از فراغت به معنی امروزی آن سخن گفت. بنابراین، در چنین تمدنی، دو شرط لازم برای پیدایش فراغت تحقق یافته است: نخست، کار از شکل اجبار فرهنگی و اجتماعی به در آمده، شکل مسئولیت آزاد فرد را دارد. شرط دوم، جدا شدن کار از فعالیت‌های دیگر انسان است. از نظر دومازیه این دو شرط ضروری، تنها در زندگی اجتماعی تمدن‌های صنعتی و پس از صنعت وجود دارد و نبود آن‌ها در تمدن‌های باستانی سنتی به معنای نبود فراغت است (ساروخانی،۷۶۴:۱۳۷۰).
بنابراین آنچه که امروز از آن تحت عنوان فراغت یاد می‌شود با کیفیت یاد شده پدیده‌ای مدرن و متأخر است چرا که در دنیای پیشامدرن به دلیل ماهیت در هم تنیده زندگی و کار اساساً فراغت به معنای امروزی آن معنا نداشت. در واقع در دوره جدید است که با جدایی کار از خانه، ظهور پدیده‌ی ساعت کاری و زمانمند شدن کار و زندگی، اوقات فراغت به عنوان یک بخش از زندگی روزمره بروز یافته و اهمیت پیدا کرده است. جایگاه و اهمیت این پدیده به اندازه‌ای است که چگونگی گذران آن می‌تواند نشانه‌ای از جایگاه طبقاتی افراد دانست و حتی طبقات اجتماعی با مدیریت اوقات فراغت خود تلاش می‌کند خود را از یکدیگر جدا کنند.
اگرچه انحای گذران اوقات فراغت بسته به شرایط اجتماعی و تاریخی متفاوت است، اما در میان جوانان به دلیل خصایص ویژه دوره جوانی معمولاً با آسیب‌های بیشتری همراه است. افزایش سالهای تحصیل، دیررسی ورود انسان به بازار کار و افزایش سن ازدواج، دوران جوانی را طولانی کرده است. انسان جدید از کودکی مستقیماً به بزرگ‌سالی قدم نمی‌گذارد بلکه دوره‌ای در زندگی او وجود دارد که با فقدان یا کمی مسئولیت همراه است از این رو اوقات فراغت در آن سهم بزرگی یافته است. در این دوران گاه رفتارهایی از فرد سر می‌زند که ازسوی جامعه تأیید و تجویز نمی‌شود و گاه انحرافی تلقی می‌شود. انتخاب چگونگی گذران اوقات فراغت تحت تأثیر عواملی مانند سن، جنس، طبقه‌ی اجتماعی و. قرار دارد و بر اساس این عوامل می‌توان رویه‌هایی را در آن مشاهده کرد. این رویه‌ها ما را به الگوهای فراغتی افراد هدایت می‌کند. الگوهای فراغتی نا مناسب به خصوص در قشر جوان می‌تواند آن‌ها را از چارچوب‌های پذیرفته شده در جامعه دور ساخته و آسیب‌هایی را در این گروه اجتماعی موجب شود.
نیاز به اوقات فراغت مربوط به یک قشر خاص نیست اما ازآنجاکه ایران در ردیف کشور‌های جوان قرار دارد، توجه خاص به فراغت و ایجاد امکانات برای گذراندن اوقات فراغت جوانان می‌تواند نقش مؤثری در شکل‌گیری شخصیت آنان و همین طور سازندگی جامعه داشته باشد.
تحقیقات متعدد در این باره نشان می‌دهد کمبود امکانات تفریحی و عدم برنامه ریزی در اجرای صحیح سیاست‌های اجتماعی و اقتصادی جوانان را به سوی فعالیت‌های ناسالم و انواع تفریحات
آسیب زا سوق می‌دهد و ممکن است مبنایی برای بروز کج‌روی در این قشر فراهم آورد (سلگی،۳۹:۱۳۸۲).
مطالعاتی که در حوزه جامعه‌شناسی اوقات فراغت انجام شده است نشان می‌دهد که اساساً اوقات فراغت، مسئله آفرین نیست، بعضی از انواع اجرای اوقات فراغت مسئله آفرین است. یکی از الگوهای مسئله آفرین گذران اوقات فراغت، الگوی اوقات فراغت خانه محور، فردی و خصوصی شده است (ابرکرومبی و دیگران،۳۴۱:۲۰۰۰). این الگو،از جمله الگوهای رایج در بسیاری از کشورها است که باعث بروز مسائل متعددی گردیده است (سعیدی،۲۰۵:۱۳۸۳). اوقات‌ فراغت‌ خانه محور، فردی و خصوصی شده، بر اعتماد بین شخصی، مشارکت اجتماعی و انسجام اجتماعی تأثیرگذاشته و سرمایه‌ اجتماعی را کاهش‌ می‌دهد (غفاری،۹۰:۱۳۷۹).
چگونگی اوقات فراغت بستگی تام به ویژگی‌های شخصیتی، توانایی، قابلیت و باورهای فرد، امکانات، فرهنگ و ارزش‌های جامعه دارد. ازسوی دیگر تحولات اجتماعی، پیشرفت سریع علوم و تکنولوژی، نقش فعال رسانه‌ها چهره‌ی جدیدی به زندگی بشر داده است. بنابراین اوقات فراغت باید باتوجه به زندگی کنونی انسان‌ها مورد بررسی قرار گیرد (طهماسبیان،۵:۱۳۷۹).
با این وجود سهم وسایل ارتباط جمعی در پرکردن زمان فراغت در جامعه‌ی امروز بسیار با اهمیت است، زیرا رسانه‌ها نقش کلیدی و حساس در اطلاع رسانی دارند و از منابع اطلاع رسانی در دسترس و
با‌صرفه‌ای هستند که تمام جزئیات را با کیفیت مطلوبی عرضه می‌کنند و در اختیار عموم
قرار می‌دهند (کانینگهام[۵]،۲۰۰۲: ۴۵).
یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد دنیای امروز، وجود ارتباطات وسیع و گسترده‌ی انسانی است، گسترش ارتباطات به ویژه ارتباطات الکترونیک، جامعه‌ی جدید را چنان از جوامع پیشین متمایز ساخته که عصر نو را عصر ارتباطات و جامعه‌ی امروز را جامعه‌ی اطلاعاتی خوانده‌اند. در چنین
جامعه‌ای رسانه‌ها و وسایل ارتباط جمعی به عنوان کلیدی در ارتباطات، نقشی بس مهم ایفا می‌کنند. رسانه‌های جمعی از میان تمام ابزارها و فنون جدید، بیشترین تأثیر فرهنگی را دارند. این رسانه‌ها در پیدایش عادات تازه، تغییر در باورها و خلق و خوی و رفتار انسان‌ها، تکوین فرهنگ جهانی و نزدیک کردن جوامع یکسان نبوده و تابع متغیر رشد فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی هر جامعه است. وسایل ارتباط‌جمعی اصلی عبارتند از: وسایل چاپی (کتاب‌ها، مجلات و روزنامه‌ها)، شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی، ماهواره‌ای و اینترنت که به عنوان وسیله ارتباط‌جمعی به شدت در حال گسترش است. در میان وسایل ارتباط‌جمعی، روزنامه، رادیو، تلویزیون داخلی و شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای بیش از هر رسانه دیگری وقت افراد جامعه را به خود اختصاص می‌دهند و این به خاطر ویژگی‌هایی است که آن‌ها دارا هستند. (دادگران،۱۳۷۰:۱۲۰).
به هر جهت رسانه‌ها تأثیر بسیار زیادی بر افکار مخاطبان خود دارند (بهار،۱۵۹:۱۳۸۴). ژودیت لازار[۶] معتقد است: ‘‌در جوامع غربی (به نظر ما در تمامی جوامع) رسانه‌ها نسبت به بقیه‌ی نهاد‌های آموزشی در شکل‌گیری افکار عمومی نقش بسیار مهمی دارند’ (لازار،۱۴۷:۱۳۸۰).
از این منظر مدیریت اوقات فراغت جوانان اهمیت بسیار دارد، چرا که فرصت مناسبی است برای انتقال ارزش‌ها، هنجارها و قواعد زندگی جمعی و به یک معنا جامعه‌ پذیر کردن آن‌ها. البته باید در نظر داشت که در کنار وسایل ارتباط‌جمعی همچون تلویزیون داخلی، وسائل و ابزارهای جدیدی در این حوزه بروز و ظهور کرده است که به دلیل خاستگاه متفاوتشان می‌توانند مشکلاتی را از نظر ارائه هنجارهایی متفاوت و گاه متعارض از هنجارهای مرسوم جامعه، به وجود آورند. خصوصاً که حتی خانواده‌ها نیز نمی‌توانند به صورت کامل نظارت تام و تمامی بر نحوه‌ی استفاده از آن‌ها داشته باشند. اگر به گسترش و توسعه استفاده از این وسایل جدید گذران اوقات فراغت توجه داشته باشیم اهمیت مسئله بیش از پیش روشن می‌شود. صرف نظر از مخاطرات بالقوه‌ای که از ناحیه وسایل نوین ارتباط‌جمعی وجود دارد، این مسئله نیز دارای اهمیت است که جوانان آینده‌سازان هر جامعه‌ای هستند لذا بررسی چگونگی گذران اوقات فراغت آن‌ها به دلیل تأثیرهای اجتماعی که بر آینده یک جوان می‌گذارد اهمیت دارد. پس جهت‌گیری رسانه‌های نوین به سمت اکنون است و نه سنت گذشته. مبتنی بر تعامل و ارتباط دو سویه و چند سویه است. این ویژگی‌های رسانه نوین که با تکامل فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی[۷] پیوند خورده است، در گذر تاریخی نوآوری‌های رسانه‌ای بی‌سابقه است. لذا بررسی چگونگی گذران اوقات فراغت آن‌ها به دلیل تأثیرهای اجتماعی که بر آینده یک جوان می‌گذارد اهمیت دارد.

 

موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت
[چهارشنبه 1398-12-28] [ 10:03:00 ب.ظ ]




 

عنوان : تعیین درجه توسعه یافتگی و رتبه بندی شهرستان های استان کرمان با تاکید بر تسهیلات بانکی

دانشگاه شهید باهنر کرمان

پردیس دانشگاهی

بخش اقتصاد

پایان نامه تحصیلی برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته

اقتصاد گرایش علوم اقتصادی

عنوان:

تعیین درجه توسعه یافتگی و رتبه بندی شهرستان های استان کرمان با تاکید بر تسهیلات بانکی

استاد راهنما:

دکتر  سید عبدالمجید جلایی

استاد مشاور:

دکتر  علیرضا شکیبایی

 
 
 
فهرست مطالب:
فصل اول : کلیات تحقیق۱
۱-۱. مقدمه۲
۱-۲. شرح و بیان مساله­ پژوهشی. ۳
۱-۳. اهمیت و ضرورت انجام  تحقیق ۴
۱-۴. اهداف تحقیق۶
۱-۵. نتایج مورد استفاده پس از انجام تحقیق.۸
۱-۶. فرضیه ­ها­ی تحقیق۸
۱-۷. روش تحقیق.۸
۱-۷-۱. قلمرو زمانی و مکانی تحقیق۹
۱-۷-۲. روش نمونه گیری و تعیین حجم نمونه.۱۰
۱-۷-۳. ابزارهای گردآوری اطلاعات.۱۰
۱-۷-۴. روش تجزیه و تحلیل داده ها۱۰
۱-۸. جامعه آماری ۱۰
۱-۹. محدودیت­ها­ی تحقیق۱۱
۱-۱۰. تعاریف مفاهیم و واژه ها۱۲
۱-۱۱. خلاصه.۱۲
فصل دوم: ادبیات تحقیق و پیشینه موضوع .۱۵
۲-۱.مقدمه.۱۴
۲-۲. توسعه چیست ۱۵
۲-۳. اهداف توسعه.۱۶
۲-۴. مکاتب مهم توسعه یافتگی.۱۷
۲-۴-۱. مکتب نوسازی۱۷
۲-۴-۲. مکتب وابستگی۱۷
۲-۴-۳. مکتب نظام جهانی. .۱۸
۲-۵. مدل های  توسعه اقتصادی۱۹
۲-۵-۱. مدل روستو.۱۹
۲-۵-۲. مدل هارد-دومار .۲۰
۲-۵-۳. مدل دو- شکاف۲۳
۲-۵-۴. مدل لوویس۲۳
۲-۵-۵. مدل سولو.۲۴
۲-۶- شاخص های توسعه اقتصادی.۲۵
۲-۷. توسعه فرهنگی.۲۶
۲-۷-۱. تعریف توسعه فرهنگی.۲۶
۲-۷-۲. تاریخچه توسعه فرهنگی.۲۶
۲-۷-۳. جایگاه و اهمیت توسعه فرهنگی.۲۶
۲-۷-۴. کالبد شکافی توسعه فرهنگی.۲۷
۲-۷-۵. وبژگی های توسعه فرهنگی.۲۸
۲-۷-۶. شاخص های توسعه فرهنگی.۲۸
۲-۸. توسعه سیاسی۲۸
۲-۸-۱. تعریف توسعه سیاسی۲۸
۲-۸-۲. تئوری پردازان شاخص توسعه سیاسی۲۹
۲-۹. مبانی نظری۳۰
۲-۹-۱. نظریه مرکز-پیرامون۳۰
 ۲-۹-۲. نظریه قطب رشد.۳۲
۲-۱۰. تاریخچه روش تاکسونومی عددی.۳۳
۲-۱۰-۱. روش تاکسونومی عددی۳۴
۲-۱۱. پیشینه موضوع۳۵
۲-۱۰-۱. روند تاریخی رتبه بندی مناطق۳۵
۲-۱۰-۲. مطالعات انجام شده در زمینه تعیین درجه توسعه یافتگی و رتبه بندی مناطق.۳۶
فصل سوم: مبانی نظری۴۳
۳-۱.مقدمه۴۴
۳-۲.روش تحلیل عاملی یا فاکتور آنالیز.۴۴
۳-۳. روش تاپسیس۴۵
۳-۴. روش ساو.۴۵
۳-۵.روش تاکسونومی عددی. .۴۵
۳-۵-۱.مراحل اجرای روش تاکسونومی عددی.۴۶
۳-۵-۲.ویژگی­های روش تاکسونومی.۴۹
۳-۵-۳.محدودیت­های روش تاکسونومی.۵۰
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل اطلاعات۵۱
۴-۱.مقدمه .۵۲
۴-۲.تصریح مدل۵۲
۴-۳. رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ مصرف آب شهری .۵۴
 ۴-۴. رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ آموزش .۵۷
۴-۵.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ اصناف .۵۹
۴-۶.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ امور بانکی۶۲
۴-۷.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ تامین اجتماعی .۶۴
۴-۸.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ مصرف برق .۶۶
۴-۹.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ بهداشت و درمان ۶۸
۴-۱۰. رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ تقسمات کشوری ۷۰
۴-۱۱.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ جمعیت ۷۲
۴-۱۲.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ جنگلبانی، منابع طبیعی،مراتع ومناطق حفاظت شده.۷۵
۴-۱۳.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ حمل و نقل ۷۷
۴-۱۴.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ صنعت و معدن۷۹
۴-۱۵. رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ مصرف فراورده های نفتی وگازو امکانات و تجهیزات مربوط به آنها.۸۱
۴-۱۶.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ های فرهنگ ، هنرو ورزش. ۸۴
۴-۱۷.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ امور قضایی .۸۶
۴-۱۸. رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ برخورداری از ارتباطات وامکانات مخابراتی.۸۹
۴-۱۹.  رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ کشاورزی و دامپروری.۹۲
۴-۲۰ . رتبه­بندی شهرستان­های استان کرمان از نظر شاخص­ مسکن ۹۵
فصل پنجم: جمع­بندی و نتیجه ­گیری.۹۶
۵-۱. مقدمه.۹۷
 ۵-۲.سوالات تحقیق.۹۸           
۵-۲-۱. تحلیل پاسخ سوال اول.۹۸
۵-۲ -۲.تحلیل پاسخ سوال دوم۱۰۰
۵-۵.  نتایج تحقیق.۱۰۳
۵-۶. پیشنهاداجرایی۱۰۳
۵-۷. پیشنهاد تکمیلی.۱۰۴
۵-۸. محدودیتهای تحقیق۱۰۴
۵-۹.  استفاده کنندگان از نتیجه پایان نامه ۱۰۵
چکیده:
 در این تحقیق شهرستان­های استان  کرمان، از نظر شاخص­های مصرف آب شهری ،آموزش ، اصناف، بانکداری، تامین اجتماعی ، مصرف برق، بهداشت و درمان، تقسیمات کشوری ،جمعیت، جنگلبانی ،منابع طبیعی، مراتع و مناطق حفاظت شده ، حمل و نقل ، رفاه، صنعت و معدن، مصرف فراورده های نفتی، گاز و امکانات و تجهیزات مربوطه ، فرهنگ ،هنر و ورزش ، امورقضایی ،ارتباطات و امور مخابراتی، کشاورزی و مسکن  برای سال ۱۳۹۰ با بهره گرفتن از تکنیک تاکسونومی عددی رتبه­بندی شده ­اند. به این منظور برای  ۱۸ شاخص عنوان شده، ۲۴۷ متغیر  برای  هر ۲۳ شهرستان استان در نظر­گرفته­ شده­ است. بر اساس نتایج این پژوهش، علاوه بر تشخیص رتبه شهرستانهای  بافت ، راور ،کوهبنان ، شهربابک و کرمان به ترتیب از ۱ تا ۵ و همچنین تشخیص رتبه شهرستانهای رودبار، فاریاب، ریگان، نرماشیر و فهرج از ۱۹ تا ۲۳ مشخص گردید که تسهیلات بانکی به جزتغییر اندک در رتبه چند شهرستان، تاثیر معناداری بر درجه توسعه یافتگی شهرستانهای استان  نگذاشته و می توان گفت که تسهیلات پرداخت شده در خدمت توسعه نبوده است. بنابراین جایگاه این رتبه­ها می تواند برنامه­ریزان را در برنامه ­های آتی که  توجه به کدام شاخص­ها را در هر شهرستان در اولویت قرار دهند، یاری رساند. ودر صورت لزوم می توان در برنامه ­های آتی برای انطباق با هدف توسعه همه جانبه دست به اصلاحاتی زد و همچنین اولویت­های سرمایه گذاری متناسب با شرایط منطقه ­ای را ارائه نمود.
فصل اول: کلیات تحقیق
۱-۱- مقدمه
در دنیای کنونی که ما در آن مشغول به زندگی هستیم  دستیابی به رشد و توسعه پایدار یکی از مباحث عمده و حائز اهمیت برای کشورها به ویژه کشورهای در حال توسعه به شمار می رود. کشورهای در حال توسعه جهت جبران عقب ماندگیها، فرار از فقر سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و. . . و برای رسیدن به توسعه ای معتدل و همه جانبه که بتواند به بهبود وضع زندگی همه مردم آنها منجر گردد، نیازمند شناخت صحیح از دنیا و امکانات پیرامون خود و برنامه ریزیهای مناسب و بهینه در سطح ملی و منطقه ای هستند.هر چند اقدامات توسعه ای و سمت وسوی این تحولات در گذر زمان شاهد تغییرات بنیادی بوده است و شکستها و موفقیتهایی را به همراه داشته است، اما با گذشت نیم قرن هنوز به اهداف خود که اصلی ترین آنها مقابله با فقر و بهبود شرایط زندگی محرومان می باشد، نائل نگردیده است. شکاف رو به تزاید فقیر و غنی در سطح ملی، فراملی و منطقه ای و بحرانهای زیست محیطی در نیم قرن اخیر همه شواهدی هستند از عدم موفقیت کامل اهداف و راهبردهای توسعه  (عمادی، ۱۳۷۶)
معمولا تا بحال اکثر برنامه ریزیها در کشورهای در حال توسعه توسط دولت و بصورت متمرکز صورت گرفته و به نیازها و پتانسیلهای مناطق توجه کمتری شده است. تجربه نشان داده است که در این کشورها نه تنها تخصیص بهینه منابع صورت نمی پذیرد، بلکه عمدتا منابع تخصیص یافته ارتباط چندانی با نیازها و پتانسیلها نداشته و شکاف و دوگانگی بین مناطق مرتبا افزایش یافته است. به نظر می رسد که در ایران نیز مانند اکثر کشورهای در حال توسعه، فرآیند رشد و توسعه به دلایل مختلف جمله فقدان برنامه ریزیهای بهینه بر اساس آمایش سرزمین و توانایی های منطقه ای، عدم تعادل وتناسب در جذب سرمایه های دولتی و خصوصی در شهرستانها و مناطق مختلف، عدم گردش و جابه جایی مناسب سرمایه در اقتصاد اکثر شهرستانها و  . روندی ناموزون و نامتعادل را طی کرده است و مناطقی وجود دارند که از رشد و توسعه کمتری نسبت به سایر مناطق برخوردار هستند. با وجود این عدم تعادل و توازن ها، لزوم برنامه ریزی منطقه ای امری واجب بشمار می آید. گزینه ای که امروزه تقریبأ در اکثر کشورها بخصوص کشورهای توسعه یافته به آن اهمیت زیادی داده می شود. از آنجایی که یکی از جوانب و اهداف مهم برنامه ریزی توسعه کمک به مناطق کمتر توسعه یافته و اقشار فقیرتر جامعه و انتقال و توزیع عادلانه امکانات و درآمدها با توجه به مزیتهای نسبی مناطق و عقب ماندگیهای آنها می باشد، ضروری است که به ارزیابی و اندازه گیری میزان برخورداری و سطح توسعه یافتگی و نقاط قوت و ضعف مناطق مختلف و بررسی شرایط بهبودی یا عدم بهبودی آنها پرداخته شود.
توسعه فرآیندی چند بعدی است و برای بررسی همه جانبه آن و برای آنکه بتوان تصویر درستی از وضعیت مناطق ارائه نمود، باید شاخصهای متعدد و گوناگونی را در ابعاد مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و در نظر

 

موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت
 [ 10:02:00 ب.ظ ]




 

دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

پایان نامه تحصیلی جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد

رشته روان شناسی عمومی

عنوان:

تعیین سهم تاب آوری، شدت و مدت درد درکیفیت زندگی بیماران مبتلا به درد مزمن

استاد راهنما:

 

سرکار خانم دکتر هایده صابری

استاتید مشاور:

جناب آقای دکترعباس حق پرست

جناب آقای دکتر جمال شمس

 

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

 

 

فهرست مطالب:

چکیده

فصل اول : کلیات پژوهش

مقدمه ۲

بیان مسئله .۴

اهمیت وضرورت پژوهش .۷

اهداف پژوهش .۸

فرضیه های پژوهش ۹

تعاریف متغیرها ۹

تعاریف نظری ۹

تعاریف عملیاتی.۱۰

فصل دوم : مروری برادبیات و پیشینه پژوهش

کیفیت زندگی ۱۲

تاریخچه کیفیت زندگی .۱۲

تعریف کیفیت زندگی .۱۵

ویژگیهای کیفیت زندگی . ۲۱

کیفیت زندگی مربوط به سلامت . ۲۲

اندازه گیری کیفیت زندگی .۲۱

ابزارهای اندازه گیری کیفیت زندگی ۲۷

تاب آوری ۲۸

تاریخچه تاب آوری . ۲۹

تعریف تاب آوری ۳۲

ضرورت تاب آوری ۳۳

نشانه های تاب آوری ۳۵

خصوصیات تاب آوری . ۳۷

ویژگیهای افراد تاب آور .۳۹

تاب آوری روانشناختی .۴۱

درد .۴۲

تعریف درد . ۴۲

تاثیر درد بر کیفیت زندگی ۴۶

مروری بر مطالعات پیشین .۴۹

فصل سوم : روش پژوهش

روش تحقیق ۵۶

جامعه آماری . ۵۶

نمونه آماری و روش نمونه گیری . ۵۷

روش جمع آوری داده ها . ۵۷

توصیف ابزارها ۵۸

پرسشنامه تاب آوری ۵۸

روایی و اعتبار ۵۸

پرسشنامه کیفیت زندگی ۵۸

روایی و اعتبار ۵۹

روش تجزیه و تحلیل داده ها ۵۹

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها

مقدمه . ۶۱

تجزیه و تحلیل توصیفی داده ها . ۶۱

تجزیه و تحلیل استنباطی داده ها . ۷۲

تحلیل رگرسیون . ۷۷

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری

مقدمه ۸۸

بحث و نتیجه گیری . ۹۴

محدودیت . ۹۶

پیشنهادات ۹۷

پیشنهادات پژوهشی ۹۷

پیشنهادات کاربردی . ۹۸

چکیده:

پژوهش حاضر با هدف تعیین سهم تاب آوری، شدت درد و مدت درد بر کیفیت زندگی مبتلایان به درد مزمن انجام گرفت. این تحقیق از نوع همبستگی بوده و به صورت میدانی و مقطعی انجام شد. جامعه مورد پژوهش را کلیه بیماران مراجعه کننده به مراکز درد در بیمارستان های شهر تهران درسال ۱۳۹۰ تشکیل داده اند، که تعداد ۳۰۰ نفر از این بیماران به عنوان نمونه به روش تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند. برای اندازه گیری سطح تاب آوری  نمونه ها از پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون و برای اندازه گیری شدت درد از مقیاس ۰ تا ۱۰ استفاده شد، همچنین مدت درد بیماران نیز از آنها پرسیده شد. داده های جمع آوری شده از بیماران بوسیله شاخص های آمار توصیفی، همبستگی و رگرسیون برای بخش استنباطی مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت، نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که تاب آوری و شدت درد در سطح معناداری کیفیت زندگی بیماران را پیش بینی میکند، اما مدت درد در هیچ سطحی نتوانست کیفیت زندگی و ابعاد جسمانی، روانی، اجتماعی و محیطی را در این افراد پیش بینی کند، از طرفی شدت درد رابطه معناداری با ابعاد اجتماعی و محیطی کیفیت زندگی نداشت .نتایج این پژوهش نشان که تاب آوری و شدت درد در مقایسه با مدت درد نقش مهمتری در پیش بینی کیفیت زندگی بیماران مبتلا به درد مزمن دارند.

فصل اول: کلیات پژوهش

۱-۱- مقدمه

شاید درد۱، عمومی ترین مشکل جسمانی است که در زندگی با آن مواجه هستیم. هیچکدام از علایم جسمانی دیگر به فراگیری درد نیستند. از ابتدای تاریخ مدون بشر، تلاش برای کنترل درد از اهداف اصلی ادمی بوده است. اما علیرغم این تاریخ طولانی و با وجود پیشرفتهای دانش فیزیولوژی حسی و نیز علم تشریح و زیست شیمی و با وجود ساخت داروهای ضد درد قوی، ابداع روش های نوین پزشکی و جراحی های نوین، رهایی از درد همچنان برای بسیاری از بیماران، امری دور از دسترس باقی مانده است. در واقع درد هنوز هم برای بیمار،  خانواده او، مراقبان بهداشتی و کل جامعه، مشکلی اساسی به شمار می آید .

امروزه، علاوه بر مبنای جسمانی، روانشناختی درد، نقش عوامل روانی_ اجتماعی در درد تاکید بسیار می شود. بنابراین برای اطمینان یافتن از موفقیت های درمانی، عوامل روانی_ اجتماعی مذکور باید در پیوند با عوامل جسمانی و عوامل زمینه ساز روانشناختی مورد ارزیابی ودرمان قرار گیرند. گذشته از این، پژوهش ها نشان میدهند که زمینه های خانوادگی و اجتماعی که درد در انها تداوم می یابد نیز، نقشی اساسی در استمرار ناتوانی ناشی از درد بعهده دارد (گچل۲، ترک ۳ ۲۰۰۲).

درد به عنوان یک فشار زای بسیار قدرتمند بر کیفیت زندگی۴ افراد در ابعاد مختلف تاثیر می گذارد. کیفیت زندگی مجموعه از اطلاعات ذهنی است که معمولا بیمار در مورد نوع تجارب خود از بیماری، مانند : درد، ضعف و ناتوانی، جنبه های وسیعتری از وضعیت جسمانی، عاطفی، اجتماعی و شغلی بیان می نماید.(فالوفیلد۵، گارال۶، ۲۰۰۲).

در واقع درد مزمن۱سراسر زندگی فرد را  تحت تاثیر قرار می دهد، چه از لحاظ جسمانی و چه از لحاظهای روانی و اجتماعی، عوامل بسیار زیادی در جنبه های مختلف می توانند از شدت تاثیر درد بر جنبه های مختلف کیفیت زندگی فرد بکاهند. بخصوص عوامل روانشناختی موثر در کاهش تاثیر درد، یکی از این فاکتورهای بسیار تاثیر گذار تاب آوری۲ است. که امروزه به عنوان یک عامل بسیار مهم در مواجه شدن با مشکلات از جمله روبرو شدن با درد و بیماریها در زندگی ایفا میکند.

تاب آوری اشاره به مفهومی دارد که در آن فرد موفق به سازگاری در مقابل مشکلات و فشارهای روانی زندگی با وجود گرفتاریها و اتفاقهای ناگوار و ناگهانی و بازگشت به شرایط عادی می شود(گارمزی۳، ماستن۴).

در دو دهه گذشته تلاش روز افزونی برای شناسایی این عامل روانشناختی در حوزه های مختلف روانشناسی، بخصوص روانشناسی تحولی صورت گرفته است. در واقع تاب آوری تنها پایداری در مقابل آسیبها یا شرایط تهدید کننده نیست، بلکه شرکت فعال و سازنده در محیط است. آنها تاب آوری را توانمندی افراد در بر قراری تعادل زیستی _روانی در شرایط خطرناک می دانند. افزون بر این مححققان بر این باورند که تاب آوری نوعی ترمیم خود با پیامدهای مثبت هیجانی، عاطفی و شناختی است .(لوتار۵،سیچتی۶ ،بکر۷،۲۰۰۰) .

با توجه به مطالب ذکر شده تا به اینجا پژوهش حاضر به منظور تعیین سهم تاب آوری، مدت و شدت درد در کیفیت زندگی افراد مبتلا به درد مزمن انجام میگیرد و پژوهشگر قصد دارد با اجرای پرسشنامه تاب آوری و کیفیت زندگی و اندازه گیری مدت، شدت درد سهم آنها را در پیش بینی کیفیت رندگی افراد مبتلا به درد مزمن در حوزه های مختلف مشخص نماید .

۲-۱- بیان مسئله

درد یکی از شکایات شایع ودشوار در مراجعان درمانهای سرپایی است و یکی از دشوارترین و وقت گیرترین شکایات پزشکی به شمار میرود. که اغلب به رهیافت طلبی و جست وجوی یک آسیب عضوی جواب نمیدهد(ورهاک۱، به نقل از نوروزی ۱۳۸۷،).درد در علوم زیستی، پزشکی، روانی و اجتماعی یکی از مقولات بسیار چالش انگیز به شمار میرود و مهم تر ازآن نحوه کنارآمدن با زندگی توام با درد است، همچنین چالشی برای تسکین و کاستن از اثرات مخرب آن بر زندگی فرد است.

از نظر IASP 2 درد به معنی یک تجربه حسی و عاطفی ناخوشایند همراه با یک آسیب بافتی فعال یا بالقوه است یا بدان صورت بیان می گردد. درد بر زندگی روزانه افراد اثرگذار است، پس شناخت، پیشگیری و درمان آن نیازمند مداخله در زندگی روزمره افراد می باشد. درمان دردهای مزمن ازین لحاظ باید مورد توجه قرار گیرند که در بسیاری از موارد علت آنها می تواند روانشناختی و محیطی باشد و در این بین شناخت علم پزشکی از اثر درد بر سلامت روان افراد به خصوص درد مزمن بسیار ناکافی وکم است، زیرا درد مزمن سرتاسر زندگی فرد را در برمیگیرد و بر ابعاد گوناگون کیفیت زندگی فرد اثر میگذارد .

 کیفیت زندگی مفهومی چند بعدی است که شامل سطح بهینه ای از احساس بهزیستی در زمینهای کارکردهای جسمانی، شناختی، روانی و اجتماعی میباشد.

 منظور از این احساس بهزیستی نایل شدن به آهداف فردی است که  به وسیله ی شیوه هایی که فی النفسه ارزشمند و توسط فرد برگزیده شده اند و موجب تسهیل در زندگی روزمره میگردند.(کنتروساندرسون۱،۱۹۹۹؛به نقل ویلهایت۲،کلر۳،هودز۴،کادول۵،۲۰۰۳).

به عنوان مثال درد مزمن باعث ایجاد مشکلات جسمی شده و ممکن است فرد بر اثر خود بیماری یا اثرات جانبی آن ازفعالیت های فیزیکی برای همیشه بازداشته می شود و همچنین باعث اختلال درابعاد روان شناختی، کاهش فعالیتهای بیمار و کیفیت زندگی در رابطه دردهای حاد و مزمن پرداخته شود. بنابراین باید به دنبال شناسایی عواملی باشیم که دردها به خصوص دردهای مزمن و حاد به وسیله آنها برروی کیفیت زندگی افراد تاثیرمی گذارند، که بتوانیم به حداقل رساندن این عوامل، تاثیر مخرب آنها را بر کاهش کیفیت زندگی افراد کاهش دهیم. یکی از مفاهیم بسیار مهم در مجامع علمی امروز که نقش بسیارمهمی در به حداقل رساندن تاثیرات مخرب درد و سایر عوامل تاثیرگذار برکیفیت زندگی دارد مفهوم تاب آوری است. مفهومی که گرچه هنوز درمورد ماهیت آن توافق چندانی صورت نگرفته اما به دلیل اینکه یکی ازشاخصه های سلامت روانی است اهمیت خاصی دارد. مفهوم تاب آوری اشاره دارد به سازگاری موفق در مقابل مشکلات و فشارهای روانی زندگی با وجود گرفتاریها و اتفاق های ناگهانی و ناگوار و برگشتن به شرایط عادی(گرمزی ومستان،۱۹۹۱).در دو دهه ی گذشته تاب آوری در حوزه ی روانشناسی تحولی توجه روز افزون پیدا کرده است. مفهوم تاب آوری در برگیرنده ی دوعامل بسیارمهم است. عامل عملکردی و عامل پویشی، که به عملکرد موثر در وظایف زندگی به وسیله ی یک تعامل پیچیده بین ریسکهای گوناگون و عاملهای محافظتی است.(کارولی۶،رولمن۷،۲۰۰۶).

کانر۱ دیویدسون۲(۲۰۰۳(معتقد هستند که تاب آوری تنها پایداری در برابر آسیبها یا شرایط تهدید کننده نیست بلکه شرکت فعال و سازنده در محیط است، آنها تاب آوری را توانمندی فرد در برقراری تعادل زیستی – روانی درشرایط خطر ناک میدانند. افرون بر این محققان بر این باورند که تاب آوری نوعی ترمیم خود با پی آمد های مبثت هیجانی، عاطفی و شناختی است (لوتار وهمکاران ۲۰۰۰). با این که تاب آوری بیشتر با مفهوم مقابله و کنارآمدن ارتباط و شباهت دارد. بیشتر باعث گسترش قابل ملاحظه ای در هدف های فردمی شود. تاب آوری نه تنهاعاملهای محافظتی بالقوه مثل سعی در خودآگاهی درمقابل بیماریها و مشکلات را مشخص می کند بلکه شامل ژنتیک، عصب شناسی، فاکتورهای رشدی، میان فردی، معنوی و ویژگیهای شناختی غیر وابسته فشارروانی را هم شامل میشود(مثل هوش).(فریتاس۳،دونی۴،۱۹۹۸؛کورتیس۵ و سیچتی ۶،۲۰۰۳).:

امروزه تاب آوری به عنوان یک عامل تعدیل کننده مهم در کاهش ناراحتی ها و فشارهای روانی ناشی از دردها

بخصوص درد مزمن مورد توجه است. در تحقیقی که (فرایبرگ۷،همدا۸،روزنوینگ۹،مارتینسن۱۰،۲۰۰۵)با هدف بررسی صحت پیش بینی مقیاس تاب آوری برای بزرگسالان  RSA11 بر روی ۴۲زن و ۳۸ مبتلا به دردهای مزمن با میانگین سنی ۲۵ انجام دادند. به نتایج زیر رسیدند:۱. عامل تاب آوری بیشتر بر فشارهای روانی ذهنی تاثیر دارد تا دردهای روانی ۲. افراد دارای تاب اوری بالا بیشتر به خودشان در برابر ناملایمتیها و فشارهای روانی زندگی کمک میکنند۳. تاب آوری میتواند به سازگاری موفقیت امیز با چالشها کمک کند۴. تاب آوری باعث تطابق بیشتر و افزایش حفاظت در برابر موقعیتهای فشارزا میشود.

با توجه به مطالب و پژوهش های  ذکر شده، سوال اصلی این پژوهش این است که آیا می توان کیفیت زندگی افراد مبتلا به دردهای مزمن را بر اساس میزان تاب آوری، مدت و شدت درد پیش بینی کرد ؟

سوالهای فرعی که این پژوهش به دنبال پاسخ به آنهاست شامل :

آیا سلامت جسمانی مبتلایان به درد مزمن بر اساس میزان تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش بینی است؟

آیا سلامت روانشناختی مبتلایان به درد مزمن بر اساس میزان تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش بینی است ؟

آیا سلامت اجتماعی بر اساس مبتلایان به درد مزمن میزان تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش بینی است ؟

 

 


موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت
 [ 10:02:00 ب.ظ ]




 

عنوان پایان نامه :

تعیین نقش عامل های شخصیتی و استرس تجربه شده با سلامت روانی و مولفه های آن در معلمان

 

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

 

 

مقدمه:

 شخصیت و تعادل روانی معلمان بیش از سایر طبقات اجتماعی مورد نظر ودارای اهمیت است . تماس نزدیک معلم با دانش آموزان و نفوذی که بر آنها دارد اگر وضعیت سلامت روانی معلمان شناسایی گردد وبرای بهبود سلامت روانی آنان برنامه ریزی شود ، عملکرد تحصیلی دانش آموزان نیز بهتر شده و با کاهش نرخ افت تحصیلی دانش آموزان، کمک شایانی به اقتصاد آموزش و پرورش خواهد شد(فونتانا، د و آبوسیری، ۱۳۸۲).

یکی از عواملی که بهداشت روانی معلمان را به خطر می اندازد موضوع استرس شغلی آنان است. موضوع استرس در همه مشاغل مطرح است اما در ارتباط با شغل معلمی استرس معنای خاصی پیدا می کند زیرا که یک معلم علاوه بر مسائل و مشکلات که در همه مشاغل و برای همه افراد وجود دارد با یک سری از مسائل و محدودیت هایی که صرفاً ناشی از نوع شغل معلمی است نیز مواجه می باشد.

تحقیقات انجام شده بر روی استرس معلمان نشان می دهد که نسبت استرس تجربه شده معلمان بسیار بیشتر از دیگر افراد جامعه است. فونتانا و آبوسیری با بهره گرفتن از یک نمونه معلمان ابتدایی و متوسطه انگلستان نشان دادند که بیش از۷۲درصد معلمان به طور خفیف و ۲۳ درصد به طور جدی فشارهای روانی ناشی از کار را تجربه می کنند.

علاوه بر فشارکاری و استرس ویژگی های شخصیتی معلمان در سلامت عمومی، نحوه تدریس، چگونگی ارتباط و روابط اجتماعی آنان تأثیر می گذارد.

عوامل شخصیتی مهمترین ویژگی هایی است که اهمیت کار بر روی آنها ملموس است. چرا که به نظر هیگارد شخصیت الگوهای معینی از رفتار و شیوه های تفکر است که نحوه سازگاری فرد را محیط تعیین می کند(شولتز، ۱۳۸۷). از نظر شلدون سازمان یافتگی پویش جنبه های ادراکی، عاطفی، انگیزشی و بدنی فرد را شخصیت می گویند(گروسی، ۱۳۸۰). از نظر کریمی شخصیت عبارت است از مجموعه ویژگی های جسمی، روانی و رفتاری که هر فرد را از افراد دیگر متمایز می کند(کریمی،۱۳۸۹ ).

با توجه به تعریف شخصیت می توان استنباط نمود که رفتار معلم در کلاس، چگونگی تعامل معلم با دانش آموزان و حتی روش تدریس معلم، تحت تأثیر عوامل و صفات شخصیت او قرار دارد و دو معلم با ویژگی های شخصیتی متفارت، امکان دارد در نحوه تنبیه، روش تدریس و. به شیوه های متفاوتی رفتار نمایند.

پژوهشگران نتیجه گیری کردند افرادیکه در برون گرایی بالا و روان رنجورخویی پایین هستند به صورت ژنتیکی آمادگی پایداری هیجانی را دارند. بررسی ۱۰۰ مردو زن دانشجو نشان داد آنهایی که نمره زیادی در برونگرایی گرفتند. بهتر از آنهایی که نمره کمی در برونگرایی کسب کردند قادر به کنار آمدن با استرس روزمره بودند.بررسی دیگری درباره دانشجویان دانشگاه نشان داد که طی یک دوره چهار ساله، افراد معاشرتی و اجتماعی احتمالاً تعداد بیشتری از رویدادهای مثبت را مثل نمره بالا، ترفیع، افزایش حقوق در کارو ازدواج را تجربه می کنند. و دانشجویانی که نمره زیادی در روان رنجور خویی گرفتند. برای رویدادهای منفی مثل بیماری، تصادف، افزایش وزن، جریمه رانندگی یا پذیرفته نشدن در دوره فوق لیسانس آمادگی بیشتری داشتند.در بررسی دیگری اشخاصی که در دلپذیری و با وجدان بودن، بالا بودند از اشخاصی در این صفات پایین بودند سلامت هیجانی و روانی بیشتری را نشان دادند(مک کری و کوستا. به نقل از شولتز، ۱۳۸۷).

بنابراین، ویژگی های شخصیتی و استرس از جمله عوامل مهم و اساسی است که رفتار، روش تدریس، ارتباط متقابل با دانش آموزان و  سلامت روانی معلمان راتحت تأثیر قرار می دهد. که این هم ایجاب می کند تا هر جامعه ای برای پیشبرد اهداف خود به سلامت روانی معلمان اهمیت ویژه قائل باشد.

۱-۱- بیان مسأله

معلم از اساسی ترین عناصر تعلیم و تربیت  است. بدون وجود معلم امکان تعلیم و تربیت وجود ندارد. زیرا معلم راهنما و جهت دهنده  ی فعالیت های تربیتی است و به واسطه ی وجود معلم است که تعلیم و تربیت در جهت هدف هدایت می شود ( پترووسکی و دیگران، ۱۹۷۲).

در گذشته نه چندان دور معلم در نظام های آموزشی رسمی؛ نقش انتقال دانش را داشته است و جزو منابع مهم اطلاعات محسوب می شده است. کلاس های درس او از نظم و انضباط خشک برخوردار بوده و روش عامرانه بر آن حاکم بوده است. یافته های پژوهشی مختلف، توسعه اجتماعی و فرهنگی، نیازهای نو یا متفاوت و سایر عوامل اثر گذار سبب گردیده اند تا امروزه نقش معلم تغییر یابد. اگر معلم در گذشته به انتقال دانش تاکید داشته است اکنون باید بیشتر وقت خود را، صرف شناخت مشکلات یادگیری فراگیران کند و حالت هدایت کننده و تسهیل گر یادگیری را داشته باشد( فتحی آذر، ۱۳۸۲).

می توان گفت که امروزه معلمان یکی از ارکان اساسی و بنیادی در فرایند بهسازی و بالندگی جامعه بشمار می آید اثر بخشی و کارآیی معلمان در پیشرفت اجتماعی،  اقتصادی،  سیاسی و فرهنگی جامعه غیر قابل انکار است. در این میان جوامعی که تلاش گسترده ای را جهت آرامش و آسایش روحی و جسمی و همچنین محیط فردی و اجتماعی معلمان انجام می دهند. به نحو احسن از توانایی آنها در جهت ترقی و پیشرفت استفاده می کنند.

یکی از عواملی که در تدریس و کنترل کلاس و روابط اجتماعی معلمان تاثیر می گذارد ویژگیهای شخصیتی آنهاست.  تحقیقات صورت گرفته بر روی شخصیت معلمین بر این فرض تاکید دارند که شخصیت معلم تاثیر بسیار مهمی درفرآیند تدریس و یادگیری دارد.

مک کری و جان[۱] (۱۹۹۲) شخصیت را در راستای پنج عامل اصلی، روان رنجور خویی[۲]، برونگرایی[۳]، گشودگی[۴] در برابر تجربه، توافق پذیری[۵] و با وجدان بودن [۶] توصیف می کنند. روان رنجو.ری خویی به تمایل برای تجربه اضطراب،  تنش، خود محوری، خصومت، تکانشوری، افسردگی کم اطلاق می شود. برونگرایی، تمایل برای مثبت بودن، قاطعیت، تحرک و اجتماعی بودن گفته می شود. گشودگی در برابر تجربه، تمایل به کنجکاوی، هنر نمایی، خرد ورزی، روشنفکری و نوآوری اطلاق می شود. توافق پذیری، تمایل برای گذشت، مهربانی، سخاوتمندی، اعتماد ورزی، همدلی، فداکاری و وفاداری ( سارافینو ۲۰۰۲) در نظر گرفته می شود و در نهایت با وجدان بودن به عنوان تمایل به سازمان دهی، کارآمدی، قابلیت اعتماد، خویشتن داری و منطق گرایی قلمداد می شود( جان، ۱۹۸۹، مک کری و جان، ۱۹۹۲ و حق شناس ، ۱۳۸۵ به نقل از ارجی ۱۳۸۷).

از طرف دیگر، هموستازی در اثر فرآیندهای جبرانی که در پاسخ به تغییرات محیط داخلی بدن ایجاد  می شود تامین می گردد. این فرآیند زیست شناختی که به طور غیرارادی کنترل می شود به دنبال تعادل شیمیایی و فیزیولوژی می باشد.هر گاه عوامل مختل کننده، این تعادل پویا را بهم بزند سبب عدم تعادل حیاتی شده و استرس یا تنیدگی بوجود می آید به عبارت دیگر تنیدگی حالتی است که در اثر تغییر محیطی که به عنوان آسیب، چالش یا تهدید برای تعادل پویای فرد تلقی می شود، ایجاد می گردد( هنرپروران، ۱۳۸۶).

بسیاری از مشاغل موجود در جهان از جمله معلمی استرس زا هستند و به نوبه خود در زندگی فردی، اجتماعی و شغلی اشخاص اختلال ایجاد می کنند. فلذا، شغل معلمی به دلیل استرس زا بودن روابط فردی، اجتماعی، حرفه شغلی و سلامت روانی معلمان را تحت تاثیر قرار می دهد.

کارشناسان بهداشت جهانی سلامت فکر و روان را قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح محیط فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور منطقی، عادلانه و مناسب تعریف نموده اند (هنرپروران، ۱۳۸۶).

بسیاری از تحقیقات وجود رابطه بین ابعاد شخصیت و سلامت روانی را مورد تایید قرار داده اند.در چند بررسی معلوم شد که برونگرایی به صورت مثبت با سلامت روانی و هیجانی فرد ارتباط دارد. در حالی که روان رنجور خویی ارتباط منفی با سلامت افراد دارد ( کوستا[۷] و مک گری، ۱۹۸۴، واتسون[۸]، کلارک[۹]، مک اینتایر[۱۰] و هامیکر[۱۱]،۱۹۹۲ به نقل از شولتز، ۱۳۸۷).

از طرف دیگر تجربه  ی استرس، به ویژه منابع استرس منفی و سطح بالا، نیز سلامت روانی افراد را به مخاطره می اندازد( استورا، ۱۳۸۶). همچنین استرس تجربه شده باعث برخی عملکردهای نامناسب روانی می شود بدین معنا که اثرات منفی عواملی از قبیل اضطراب، افسردگی و کاهش عزت نفس را تشدید می نماید و به طور غیرمستقیم بر بهداشت روانی تاثیر می گذارد ( مازلاک،۲۰۰۱ به نقل از مهاجر، ۱۳۸۶)، بدین ترتیب مسئله اصلی این پژوهش بررسی رابطه عاملهای شخصیتی مداخله گر و استرس تجربه شده با سلامت روانی معلمان در شهر تبریز است.

 

۲-۱- اهمیت و ضرورت مسئله

در جوامع امروزی نقش و اهمیت آموزش و پرورش به عنوان یکی از نهادهای  اساسی هر جامعه ای بر همگان واضح و آشکار است و این امر، بسیار بدیهی است که یکی از ارکان اصلی آموزش و پرورش هر جامعه معلمان هستند. بدون وجود معلمان نمی تواند معنا و مفهومی داشته باشد و نظام آموزش و پرورش هر جامعه ای برای رشد و بالندگی خود نیازمند معلمان کارآمد و اثر بخش می باشد، بنابراین تعلیم و تربیت سالم، پویا و معتدل ارتباط تنگاتنگی با معلمین سالم، با ارده، پرتوان و سرشار از احساس مسئولیت و تعهد  و با نشاط دارد. پس رسالت تعلیم و تربیت با وجود معلمان خسته و مضطراب، ناتوان و ناراضی زیر سوال خواهد رفت، چرا که فشار عصبی ناخوشایند معلم باعث می گردد تا روحیه یاس  و ناامیدی بر آن مسطوره گردد و اعتماد به نفس و عزت آن خدشه دار گردد ( محمدی خواه ۱۳۷۸).

در این میان بررسی شخصیت معلمان و عوامل مخاطره آمیز سلامت روانی آنها از اهمیت بسزایی برخوردار است. می توان گفت که شخصیت معلمان می تواند ارتباط موجود بین استرس . بیماری را به طرق مختلف تحت تاثیر قرار داده  یا تعدیل نماید و همچنین می تواند به طور غیر مستقیم و از طریق برقراری یک زندگی سالم و منطقی ( تغذیه سالم، ورزش، خواب کافی و.) به سلامتی فرد کمک نماید( کرلینجر،۱۳۷۶).

در زمینه شخصیت و ارتباط آن با مولفه های سلامت، اولین پژوهش به وسیله کوستا و مک گری (۱۹۸۰، به نقل از پروین، ۱۳۸۶) نشان داد که شادکامی با سطح بالای برونگرایی  و سطح پایین روان نژندگرایی در افراد مرتبط می باشد.

بسیاری از تحقیقات دیگر نز وجود رابطه بین ابعاد شخصیت و استرسهای تجربه شده با سلامت روانی را مورد تایید قرار داده اند. در مجموع و براساس پژوهش های موجود می توان نتیجه گرفت که شخصیت و استرس های تجربه شده توسط هر فرد می تواند پیش بینی کننده سلامت روانی فرد باشد. معلمان نیز مانند سایر افراد جامعه تحت تاثیر شخصیت و محیط اطراف خود قرار می گیرند و از آنها تاثیر می پذیرند و متقابلا بر محیطشان نیز تاثیر می گذارند.

معلمانی که از شخصیت انعطاف پذیر، برونگرا و مسئولیت پذیر برخوردار هستند مطمئنا از سلامت روانی برخوردار خواهند بود و برعکس معلمانی که درونگرا و روان نژند بوده و منابع متعدد استرس را تجربه می کنند، سلامت روانی کمتری خواهند داست و این به نوبه خود در ارتباطات بین فردی، تدریس و رفتار معلمان و نهایتا در یادگیری و پیشرفت فراگیران تاثیر عمده‌ای خواهد گذاشت.

استرس، کنش وری فرد در قلمرو اجتماعی، روانشناختی، جسمانی، خانوادگی و شغلی را دچار اختلال می کند و نارضایتی شغلی، کاهش تولید، افزایش خطاها، تنزل سطح قضاوت و کندی زمان واکنش را در پی دارد. استرس براساس ایجادتغییرات روانشناختی مانند افزایش تحریک پذیری، اضطراب، تنش، حالت عصبی و ناتوانی در مهار خود، روابط اجتماعی و خانوادگی را مختل می کند و در ایفای نقش حرفه‌ای ضعف و سستی بوجود می آورد ( استورا[۱]، ۱۳۸۶).

بنابراین هر چقدر استرس تجربه شده معلم بیشتر باشد نارضایتی شغلی، سستی در تدریس، کاهش توان جسمی، ضعف روابط اجتماعی و درک نامناسب فراگیران نیز بیشتر خواهد بود و نهایتا نتیجه این خواهد بود که دانش آموزان مضطرب، دلسرد، کم سواد و منفعل را تحویل جامعه خواهد داد. مسلما این روند  به نفع هیچ جامعه ای نخواهد بود. تضمین آینده جامعه نیاز به معلمانی توانمند، سالم و با نشاط و دانش آموزانی فعال، پرکار و جدی دارد.

با اندک تاملی در رابطه با مسائل مطرح شده و اهمیت سلامت روانی معلم، به راحتی ضرورت پرداختن به این پژوهش مشخص می گردد، به ویژه اینکه بدون سلامت روانی معلم، اساس تعلیم و تربیت دچار مشکل می شود.

از طرفی با توجه به اینکه در بین پژوهش های موجود هر سه متغیر ( رابطه ابعاد شخصیت و استرس تجربه شده با سلامت روانی معلمان) با هم مطالعه نشده است این پژوهش درصدد بررسی رابطه آنها با هم برآمده تا میزان تبین کنندگی ابعاد شخصیت و استرس تجربه شده را با سلامت روانی معلمان مورد بررسی قرار دهد.

 

 


موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت
 [ 10:01:00 ب.ظ ]




 

عنوان : تعیین و بازنگری مهم‌ترین شاخص‌های سنجش عملکرد کارکنان گمرک شهید رجائی

دانشگاه آزاد اسلامی

پردیس علوم و تحقیقات هرمزگان

پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت اجرایی (M.A.)

گرایش استراتژیک

موضوع:

تعیین و بازنگری مهم‌ترین شاخص‌های سنجش عملکرد کارکنان گمرک شهید رجائی

استاد راهنما:

دکتر علی علیزاده

استاد مشاور:

دکتر سید محمدرضا علوی

 

 

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

چکیده۱

فصل اول (کلیات تحقیق):. ۲

۱.۱.مقدمه. ۳

۲.۱. بیان مسأله ۵

۳.۱. اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق.۶

۴.۱. اهداف تحقیق. ۸

اهداف فرعی. ۸

۵.۱. سؤالات تحقیق ۸

۶.۱. فرضیه‌های تحقیق. ۸

۷.۱. قلمرو موضوعی تحقیق. ۸

۸.۱. قلمرو مکانی تحقیق. ۹

۹.۱. قلمرو زمانی تحقیق. ۹

۱۰.۱. تعاریف واژه‌های تخصصی به‌کاررفته در تحقیق (مفهومی و عملیاتی). ۱۰

فصل دوم: ادبیات تحقیق. ۱۱

۲-۱-ارزیابی عملکرد ۱۲

۲-۱-۱-تعریف ارزیابی عملکرد ۱۲

۲-۱-۲- تاریخچه ارزیابی عملکرد ۱۳

۲-۲-ضرورت استفاده از ارزیابی عملکرد ۱۳

۲-۳- اهداف اصلی ارزیابی عملکرد ۱۵

۲-۴-نظریه‌های ارزیابی عملکرد. ۱۵

۲-۴-۱- نظریه اول ۱۵

۲-۴-۲- نظریه دوم.۱۶

۲-۴-۳- نظریه سوم۱۸

۲-۵- توابع عملکرد. ۱۸

۲-۶-روش‌های متداول ارزیابی عملکرد. ۲۰

۲-۷-مراحل انجام ارزیابی عملکرد ۲۶

۲-۸- شاخص‌های ارزیابی عملکرد ۲۷

۲-۹- تصمیم‌گیری در مورد اینکه چه نوع عملکردی را باید سنجید ۲۸

۲-۹-۱- ارزشیابی مبتنی بر ویژگی‌های فردی. ۲۸

۲-۹-۲-ارزشیابی مبتنی بر رفتار ۲۹

۲-۹-۳- ارزشیابی نتیجه گرا .۲۹

۲-۱۰-معیارهای ارزیابی عملکرد ۳۰

۲-۱۱- مسائل و مشکلات ارزیابی عملکرد ۳۱

۲-۱۲- عوامل مؤثر در تعیین نوع سیستم ارزیابی ۳۲

۲-۱۲-۱- اندازه سازمان. ۳۲

۲-۱۲-۲- پویایی سازمان. ۳۲

۲-۱۲-۳-سطوح مختلف در سلسله‌مراتب ۳۳

۲-۱۳-دیدگاه‌های سنتی و نوین در ارزیابی عملکرد. ۳۳

۲-۱۴- اصول ارزشیابی عملکرد در اسلام ۳۵

۲-۱۵- بررسی مدل‌ها و شاخص‌های ارزیابی عملکرد. ۳۵

۲-۱۵-۱-مدل عثمان اسماعیل و همکارانش (۲۰۱۱) ۳۵

۲-۱۵-۲- مدل گریگرودیس و همکارانش (۲۰۱۲) ۳۸

۲-۱۵-۳-مدل اولمستد و همکارانش (۲۰۱۲). ۳۹

۲-۱۶-۴- مدل نادری و همکارانش (۱۳۸۹) ۴۰

۲-۱۶-۴- مدل قادری و همکارانش (۱۳۸۹). ۴۱

۲-۱۶-۴- مدل مصدق خواه و همکارانش (۱۳۹۰) ۴۲

۲-۱۷- مروری بر مطالعات انجام‌شده در داخل و خارج کشور ۴۳

۲-۱۸- جمع‌بندی و ارائه مدل مفهومی تحقیق. ۴۴

فصل سوم (روش‌شناسی تحقیق) ۴۶

۳-۱ مقدمه ۴۷

۳-۲ روش تحقیق. ۴۷

۳-۳ روش‌های گردآوری اطلاعات ۴۸

۳-۴ روایی و پایایی ابزار اندازه‌گیری تحقیق ۴۹

۳-۵ جامعه آماری. ۵۰

۳-۶ حجم نمونه و روش نمونه‌گیری. ۵۰

۳-۷ روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها .۵۱

فصل چهارم (تجزیه‌وتحلیل داده‌ها) ۵۲

۴-۱ مقدمه ۵۳

۴-۲ آمار توصیفی. ۵۳

۴-۳ آمار استنباطی. ۵۶

۴-۳-۱ آزمون t-test برای فرضیات تحقیق. ۵۶

۴-۳-۲ آزمون ANOVA.

۴-۳-۲-۱ تعداد کارکنان زیرمجموعۀ مدیر ۶۵

۴-۳-۲-۲ سابقۀ عهده‌دار بودن سمت مدیریت. ۶۵

فصل پنجم (نتیجه‌گیری و ارائۀ پیشنهادات).۶۶

۵-۱ مقدمه ۶۷

۵-۲ نتیجه‌گیری از فرضیات. ۶۷

۵-۳ نتیجه‌گیری و پیشنهادهای مبتنی بر فرضیات. ۷۱

۵-۴ پیشنهادات برای پژوهش‌های آتی ۷۱

۵-۵ موانع و محدودیت‌های تحقیق. ۷۲

منابع فارسی مورداستفاده.۷۳

فهرست منابع انگلیسی. ۷۸

ضمائم. ۸۰

پیوست الف) نمونه پرسش‌نامه پژوهش. ۸۱

نمونه پرسش‌نامه پژوهش. ۸۱

پیوست ب) خروجی‌های نرم‌افزارهای SPSS و MINITAB

 

چکیده انگلیسی.۹۵

چکیده:

ارزیابی عملکرد به‌عنوان یک ارزیابی دوره‌ای، رسمی و اغلب مکتوب از عملکرد شغلی کارکنان است که به‌منظور دستیابی به اهداف مختلف مورداستفاده قرار می‌گیرد. شناخت کارکنان ساعی و اعطای پاداش به آن‌ها، ایجاد انگیزه برای بهبود عملکرد آنان و سایر کارکنان، ازجمله علل اصلی ارزیابی عملکرد می‌باشد. درگذشته مدیران، ارزیابی عملکرد را فقط به‌منظور کنترل فعالیت‌های کارکنان انجام می‌دادند، درحالی‌که امروزه جنبه راهنمایی و ارشادی این عمل، اهمیت بیشتری یافته است. هدف اصلی از ارزیابی عملکرد این است که اطلاعات ضروری درباره نیروهای شاغل در سازمان جمع‌آوری و در دسترس مدیران قرار گیرد تا آن‌ها بتوانند تصمیمات بجا و لازم را در جهت بالا بردن ارتقاء کمی و کیفی کارکنان اتخاذ نمایند.

در این پژوهش به بررسی شاخص‌های ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران در اداره گمرک شهید رجائی بندرعباس پرداختیم. بررسی‌ها نشان داد که شاخص‌های ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران آن اداره از کارآمدی مناسب برخوردار نیست. در ادامه شاخص‌هایی در ابعاد مختلف جهت ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران شناسایی‌شده و به کمک آزمون T به بررسی کارآمدی آن شاخص‌ها پرداختیم. نتایج حاکی از آن است که تمامی شاخص‌های استخراج‌شده جهت ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران مناسب و کارآمد می‌باشد. در ادامه به کمک آزمون تحلیل واریانس به بررسی تأثیر متغیرهای جمعیت شناختی پرداخته و وضعیت این متغیرها نیز درنتیجه تحقیق کنترل شد.

فصل اول: کلیات تحقیق

۱-۱- مقدمه

محیط رقابتی جدید، مدیران و رهبران سازمان‌ها را وادار کرده تا به دنیای خارج نظر افکنده و قوانین حیاتی شغل خود را درک کنند و در ورای آن به دنبال راهی برای رشد و رونق سازمان خود باشند. آلوین تافلر در کتاب شوک آینده به‌درستی بیان می‌کند که تغییر فرایندی است که بر تمام زندگی ما سایه افکنده، پس بسیار مهم است که آن را از نزدیک موردبررسی قرار دهیم. (رنگریز – عظیمی، ۱۳۸۷؛ ص ۲)

معیار سنجش موفقیت هر سازمان، میزان مطلوبیت عملکرد کارکنان آن سازمان می‌باشد؛ بنابراین برای سنجش موفقیت سازمان‌ها به نفع نظام‌های منابع انسانی مترقی هست که بتوانند با ارائه راهکارهای مناسب و ایجاد هماهنگی لازم بین اهداف سازمان و اهداف کارکنان، بر بهره‌وری کل مجموعه بیفزاید و سازمان را دررسیدن به اهداف خود هر چه بیشتر یاری نموده و به‌پیش ببرند، با توجه به دیدگاه فوق نظام‌های اداری سنتی که صرفاّ به ارزیابی و سنجش عملکرد با دیدگاه تنبیهی می‌پردازند، عملاً از کارایی لازم جهت ایفای نقش در جهان امروزی برخوردار نیستند (ابیلی، ۱۳۸۲، ص ۲۵).

محیط کاری‌ای اثربخش محیطی است که در آن کارکنان، نیروی محرکه اصلی به شماره می‌آیند، ازاین‌رو امروزه توانمندسازی ظرفیت‌های بالقوه برای بهره‌برداری از سرچشمه توانائی‌های انسانی، اصلی مسلم در سازمان‌های تولید، توزیعی و خدماتی تلقی می‌شود تا این نیروی بالقوه مهار و هدایت گردد. کارکنان توانمند به سازمان خود به نحو شایسته نفع می‌رسانند، آن‌ها زندگی و مشاغل خود را هدفمند می‌پندارند و این تلقی آن‌ها منجر به بهسازی مستمر در سیستم‌ها و نظام کاری می‌گردد (سیدجوادین، ۱۳۸۲، ص ۳۲).

واقعیت این است که اگر در سازمان‌ها از وجود انسان‌های خلاق، دانش گرا، فرصت شناس و تبیین‌گر مسائل بی‌بهره باشیم بسیاری از فرصت‌ها و موقعیت‌ها را از دست خواهیم داد، برای رسیدن به هدف جهانی‌شدن و یا حتی ماندن در این سطح پرورش و جایگزینی نیروهای جدید به‌منظور ادامه راه رشد و ترقی الزامی است و آینده متعلق کسانی است که به آن برنامه و هدف دارند (اسماعیل‌زاده، ۱۳۸۹، ص ۵۵).

سازمان‌ها اصولاً به‌منظور رسیدن به هدف‌هایی ایجاد گردیده‌اند که میزان موفقیت آن‌ها در دستیابی به این هدف‌ها هم ارتباط مستقیم با نحوه عملکرد کارکنان دارد، بنابراین ارزیابی کارکنان و عملکردشان در مدیریت منابع انسانی، از جایگاه مهمی برخوردار است. ارزیابی کارکنان مقدماتی دارد که بی‌توجهی به این مقدمات جز نتایج منفی بازده دیگری به همراه نخواهد داشت ولی در میان این مقدمات، توجه به انسان و خصوصیات وی بسیار مهم است و شاید بتوان گفت که در بسیاری از موارد، عملکرد انسان نتیجه و بازده خصوصیات، روحیات و طرز نگرش او از جهان، یعنی طبیعت و ماورای آن است. ازاین‌رو، بسیاری از بزرگان بر این عقیده‌اند که زندگی مادی، درواقع میدان آزمایش است و تنها وسیله تشخیص میزان شایستگی انسان است (ابطحی، ۱۳۸۱، ص ۲۵۵).

 بر این اساس و به‌منظور ارتقاء سیستم ارزیابی عملکرد، در این تحقیق به دنبال به‌روزرسانی سیستم ارزیابی عملکرد کارکنان در اداره گمرک شهید رجائی بندرعباس می‌باشیم.

۲-۱- بیان مسأله

یکی از مهم‌ترین ارکان اداره هر نظام که موجبات ارتقای کمی و کیفی سطح خدمات ارائه‌شده توسط آن نظام را فراهم می‌آورد نظارت و ارزیابی مستمر آن است؛ زیرا به کمک ارزیابی مستمر می‌توان با شناسایی نقاط قوت و ضعف خدمات ارائه‌شده به‌سرعت مشکلات موجود را شناسایی و رفع نمود. سازمان‌هایی که عملکرد سرمایه انسانی خود را به نحو مطلوبی مدیریت می‌کنند، تعالی و توسعه‌سازمانی را به ارمغان می‌آورند. درواقع، سازمان‌هایی توانایی رشد و توسعه دارند که مستمراً عملکرد کارکنان خود را توسعه دهند و برای دستیابی به چنین هدفی، باید شایستگی‌های حرفه‌ای کارکنان را ارتقاء دهند. (طبیبی، ۱۳۸۳).

 منظور از ارزیابی عملکرد فرایندی است که به‌وسیله آن کار کارکنان در فواصلی معین و به‌طور رسمی موردبررسی و سنجش قرار می‌گیرند (سعادت ۷۹).

که شامل پیامدهای زیر است: ۱- بهبود عملکرد؛ ۲-شناخت نیازهای آموزشی و بهسازی نیروی انسانی؛ ۳- فراهم نمودن مبنایی برای پاداش‌ها و انگیزش می‌باشد (Feeg, ۱۹۹۹).

هدف اصلی ارزشیابی عملکرد تحریک و انگیزش کارکنان برای انجام وظایف محوله در جهت اجرای رسالت سازمان است. ارتقاءها، وظایف محوله، انتخاب برای آموزش و افزایش حقوق بر اساس ارزشیابی می‌تواند این انگیزش را تحریک نماید (Swansburg & Swansburg, ۲۰۰۲)

شاید هیچ‌یک از وظایف مدیران دشوارتر از ارزشیابی عملکرد زیردستان نباشد، به‌هرحال فرایند ارزشیابی عملکرد یکی از ویژگی‌های دنیای حرفه‌ای امروز است که می‌تواند به ایجاد نیروی کاری مؤثر کمک کند. (Ashish & Zachary, ۲۰۰۴)

 در بیشتر سازمان‌های کشور و همچنین در سازمان موردمطالعه (گمرک شهید رجایی بندرعباس) بیش از یک دهه است که سنجش عملکرد با عنوان ارزشیابی عملکرد، سالیانه یک‌مرتبه به‌صورت یک فرم ارزشیابی در اختیار کارکنان قرار می‌گیرد و کارکنان پس از تکمیل، آن را تحویل کارگزینی می‌نمایند و بعد از تعیین نمرات، پیرابندها بایگانی می‌گردد. با توجه به اینکه ارزشیابی انجام‌شده هیچ رغبتی در کارکنان در جهت پیشرفت شغلی در جهت اعتلای اهداف سازمانی ایجاد نمی‌کند؛ بنابراین پژوهشگر در نظر دارد تحقیقی جهت تعیین و بازنگری مهم‌ترین شاخص‌های سنجش عملکرد کارکنان گمرک شهید رجایی ارائه نماید. بر این اساس سؤال اصلی تحقیق این است که شاخص‌های اصلی ارزیابی عملکرد (کارکنان، مدیریان) در گمرک شهید رجایی بندرعباس چیست؟

۳-۱- اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق

ارزشیابی عملکرد طی چند دهه گذشته ازجمله بحث آفرین‌ترین خدمات پرسنلی و فعالیت‌های مدیریتی بوده و موضوع تحقیقات گسترده قرارگرفته است. تعاریف مختلف و متنوع می‌تواند به گستره دانش آدمی از مفهوم و حیطه عمل یک موضوع یا مبحث بیفزاید. لذا ما به تعریفی از ارزشیابی در مدیریت اشاره می‌کنیم:

در مدیریت، ارزشیابی به معنی ارزش نسبی پدیده‌ها که با به‌کارگیری معیارهای معین موردسنجش قرار می‌گیرد. وردر و دیویس معتقدند ارزشیابی عملکرد فرایندی است که عملکرد شاغل با آن اندازه‌گیری می‌شود و هنگامی‌که درست انجام شود، کارکنان، سرپرستان، مدیران و نهایتاً سازمان از آن بهره‌مند خواهد شد (. (Werther, ۱۹۹۵

 

 


موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت
 [ 10:00:00 ب.ظ ]